Door geriatrisch specialist Mikkel Ibsen, Ældrelægen.dk
Voor veel senioren wordt voeding geleidelijk minder belangrijk. De eetlust is niet meer zoals vroeger, maaltijden worden overgeslagen en het gewicht neemt langzaam af. Vaak gebeurt dit zonder dat men het zelf merkt.
Maar een langzaam en onbewust gewichtsverlies is niet onschuldig.
Wanneer het lichaam niet genoeg voeding krijgt, begint het zijn eigen reserves aan te spreken. Je verliest eerst spiermassa, wat betekent minder kracht, slechtere balans en een grotere kans op vallen. Tegelijkertijd verzwakt het immuunsysteem, waardoor infecties sneller toeslaan en herstel na ziekte moeilijker wordt. Voor velen leidt dit tot meer ziekenhuisopnames en een algemene daling van het functionele niveau.
Als geriatrisch arts zie ik vaak dat deze ontwikkeling klein begint maar grote gevolgen heeft over de tijd.
Na ziekte is het lichaam extra kwetsbaar. Het heeft dan meer energie en eiwit nodig om te herstellen. Is de eetlust laag, dan is het lastig om in de benodigde voeding te voorzien – en zo gaat het snel de verkeerde kant op.
Er zijn natuurlijke verklaringen waarom voldoende eten moeilijker wordt bij ouderen. Veel mensen ervaren minder eetlust. Smaak en reuk verslechteren, waardoor eten minder aantrekkelijk wordt. Ook speelt eenzaamheid een rol – het is simpelweg moeilijker om goed te eten in je eentje.
Dit alles is normaal, maar niet zonder betekenis.
Daarom is het belangrijk om alert te zijn op je gewicht en te reageren als het begint te dalen. Voeding gaat niet alleen over "iets met eten" – het is essentieel om kracht, onafhankelijkheid en levenskwaliteit te behouden.
Voeding kun je eigenlijk zien als een onderdeel van je behandeling – net als de medicijnen die je dagelijks neemt.
Hier zijn enkele praktische tips voor goede voeding:
-
Houd je gewicht in de gaten
Weeg jezelf regelmatig. Zelfs een klein gewichtsverlies kan belangrijk zijn om vroeg op te merken. -
Eet kleine, frequente maaltijden
Als de eetlust klein is, kan het makkelijker zijn om vaker kleine porties te eten – bijvoorbeeld 5-6 keer per dag. -
Kies energierijke en eiwitrijke voeding
Eieren, zuivelproducten, vlees, vis, noten en peulvruchten zijn goede bronnen. Het gaat erom het meeste uit wat je eet te halen. -
Verrijk je maaltijden
Voeg bijvoorbeeld room, boter, olie of geraspte kaas toe om het energiegehalte te verhogen zonder de porties te vergroten. -
Maak maaltijden aantrekkelijk
Smaak, geur en uiterlijk betekenen meer dan je denkt. Kleine veranderingen kunnen de eetlust vergroten. -
Eet samen met anderen
Maaltijden zijn vaak beter in gezelschap. Dit kan met familie, vrienden of bij gezamenlijke eetgelegenheden. -
Gebruik voedingsdranken indien nodig
Voor sommigen kan het nuttig zijn om aan te vullen met kant-en-klare voedingsdranken. -
Praat met je arts
Bij aanhoudend gewichtsverlies of gebrek aan eetlust is het verstandig om te onderzoeken of er een onderliggende oorzaak is.
Bewustzijn is het belangrijkst. Zodra je merkt dat je gewicht daalt, is het cruciaal om in te grijpen. Vroege actie maakt een groot verschil.
Goede voeding is niet alleen belangrijk om honger te voorkomen. Het draait om het behouden van kracht, weerstand en de mogelijkheid om een actief leven te leiden.
En net als met medicijnen geldt: het werkt alleen als je het dagelijks inneemt.
